نیروگاههای خورشیدی کوچکمقیاس، اولویت توسعه انرژی کشور
توسعه نیروگاههای خورشیدی کوچکمقیاس با جذب سرمایههای مردمی راهکاری مؤثر برای تامین امنیت انرژی است.
به گزارش اکو ۳۶۵ و به نقل از خبرگزاری مهر، احمدرضا نوری فعال حوزه انرژیهای تجدیدپذیر، با تأکید بر ضرورت بازنگری در رویکرد توسعه انرژی خورشیدی، اعلام کرد که اولویت این حوزه باید بر نیروگاههای خورشیدی کوچکمقیاس با ظرفیت حداکثر یک مگاوات و حتی کمتر متمرکز شود.
وی با اشاره به نمونههایی مانند نیروگاههای نیممگاواتی یا واحدهایی با ظرفیت ۲۵۰ تا ۳۵۰ کیلووات، گفت این نیروگاهها برخلاف برخی تصورات، از کارایی بالایی برخوردارند و میتوانند نقش مهمی در تأمین نیازهای کشور ایفا کنند.
نوری نخستین مزیت این نیروگاهها را امکان استفاده از سرمایههای خرد مردمی دانست و افزود: این پروژهها الزاماً به سرمایهگذاریهای کلان دولتی نیاز ندارند و میتوان آنها را با مشارکت عمومی توسعه داد.
وی دومین مزیت نیروگاههای کوچکمقیاس را پراکندگی جغرافیایی آنها عنوان کرد و گفت: ایجاد هزاران نیروگاه کوچک در سراسر کشور، از منظر امنیت انرژی اهمیت بالایی دارد و میتواند در شرایط آسیبپذیری زیرساختها، به پایداری بیشتر شبکه کمک کند.
این فعال حوزه انرژیهای تجدیدپذیر ادامه داد: حتی یک نیروگاه کوچکمقیاس در حد یک مگاوات یا کمتر نیز میتواند برق چند ساعت یک روستا یا یک شهر کوچک با جمعیتی حدود ۲ تا ۴ هزار نفر را تأمین کند و از این نظر در شرایط خاص بسیار کاربردی است.
وی سومین مزیت این مدل را امکان استقرار در انتهای شبکه توزیع دانست و تصریح کرد: استقرار نیروگاه در نزدیکی محل مصرف، نیاز به توسعه خطوط انتقال و توزیع را کاهش میدهد و از اتلاف انرژی در مسیر انتقال جلوگیری میکند.
نوری افزود: در بسیاری از موارد، خطوط انتقال طولانی تنها برای تأمین برق یک روستا یا منطقه کوچک مورد استفاده قرار میگیرند، در حالی که ایجاد یک نیروگاه کوچکمقیاس در همان محدوده میتواند بخش مهمی از نیاز را برطرف کرده و از کابلکشیهای گسترده جلوگیری کند.
وی با اشاره به لزوم استفاده ترکیبی از فناوریها برای تأمین کامل برق یک منطقه گفت: در بسیاری از موارد، ترکیب نیروگاه خورشیدی، بادی و سامانههای ذخیرهسازی مانند باتری میتواند نیاز انرژی یک منطقه را تا حد زیادی تأمین کند و وابستگی به توسعه خطوط انتقال را کاهش دهد.
نوری در بخش دیگری از این گفتوگو با اشاره به نقش تجمیعکنندهها در توسعه این نیروگاهها اظهار کرد: نگاه دولت معمولاً معطوف به نیروگاههای بزرگمقیاس است و ظرفیتهای کوچکتر کمتر مورد توجه قرار میگیرد.
وی افزود: در نمونههای اجراشده توسط دولت یا نهادهای شبهدولتی، معمولاً ظرفیت نیروگاهها ۵۰ تا ۷۰ مگاوات بوده و حتی کوچکترین آنها نیز حدود ۲۵ مگاوات ظرفیت داشتهاند، در حالی که توسعه گسترده انرژی خورشیدی نیازمند تکیه بر منابع مردمی است.
این فعال حوزه انرژی تصریح کرد: با توجه به محدودیت منابع دولتی، امکان توسعه نامحدود نیروگاهها از سوی دولت وجود ندارد و اگر هدف، گسترش واقعی این بخش باشد، باید از سرمایههای خرد مردم استفاده شود.
وی نقش تجمیعکنندهها را در این زمینه ضروری دانست و گفت: تجمیعکنندهها میتوانند در حوزه ایجاد نیروگاه، بهرهبرداری و تجارت انرژی فعال باشند و وجود چنین ساختارهایی برای شکلگیری بازار نیروگاههای خورشیدی کوچکمقیاس لازم است.
نوری همچنین با اشاره به تجربههایی مانند فروش گرمی طلا و نقره، خاطرنشان کرد: میتوان مدلهای مشابهی برای سرمایهگذاری مردم در نیروگاههای خورشیدی طراحی کرد؛ برای مثال فروش سهمهای کوچک از ظرفیت نیروگاه در مقیاس وات، از نظر اجرایی پیچیدگی زیادی ندارد.
وی در ادامه به برخی انتقادها درباره کیفیت پنلها و بازگشت سرمایه در انرژی خورشیدی پاسخ داد و گفت: بخشی از این نقدها مبتنی بر ارزیابی دقیق نیست و بهویژه در پروژههایی که امکان مشارکت مردم در آنها وجود دارد، نمیتوان بهسادگی این فناوری را ناکارآمد دانست.
نوری افزود: برخلاف نیروگاههای بزرگ حرارتی که امکان مشارکت مردمی در ساخت آنها وجود ندارد، نیروگاههای خورشیدی این ظرفیت را دارند که مردم نیز در فرآیند سرمایهگذاری آن سهیم شوند.
وی همچنین سرعت بالای راهاندازی این نیروگاهها را از دیگر مزیتهای آنها برشمرد و گفت: معمولاً کمتر از سه ماه پس از تصمیمگیری برای احداث، امکان تولید برق از نیروگاه خورشیدی فراهم میشود؛ مزیتی که در مقایسه با بسیاری از نیروگاههای بزرگ قابل توجه است.
این فعال حوزه انرژیهای تجدیدپذیر درباره کیفیت تجهیزات نیز اظهار کرد: اگرچه در گذشته ممکن بود کیفیت برخی پنلها محل بحث باشد، اما در حال حاضر کیفیت پنلهای خورشیدی به شکل قابل توجهی ارتقا یافته و در سطح قابل قبولی قرار دارد.
وی در پایان تأکید کرد: هرچند بازده اقتصادی نیروگاههای خورشیدی ممکن است فوقالعاده بالا نباشد، اما این موضوع به معنای ناکارآمدی این فناوری نیست و نمیتوان آن را مانعی برای توسعه انرژی خورشیدی دانست.
