بپوش و ایمن باش

سیدعلی ضیائی نوشت: بر اساس مطالعات منتشر شده در ژورنال Safety and Health at Work ، استفاده صحیح از تجهیزات حفاظت فردی می‌تواند از ۳۷.۶٪ از آسیب‌ها و بیماری‌های شغلی جلوگیری کند. ۱۲٪ تا ۱۴٪ از آسیب‌های شغلی که منجر به ناتوانی کامل می‌شوند، ناشی از عدم استفاده از تجهیزات حفاظت فردی مناسب توسط کارکنان است.

به گزارش اکو ۳۶۵، محیط‌های صنعتی به دلیل ماهیت فعالیت‌ها و استفاده از تجهیزات سنگین و مواد خطرناک، همواره با خطرات بالقوه‌ای روبرو هستند که سلامت و جان کارکنان را تهدید می‌کنند. در چنین شرایطی، استفاده از تجهیزات حفاظت فردی (PPE) به عنوان خط اول دفاع در برابر این خطرات، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. تجهیزات حفاظت فردی مانند کلاه ایمنی، محافظ صورت، عینک، دستکش و جلیقه ایمنی، می‌توانند از کارکنان در برابر آسیب‌های جسمی، تماس با مواد شیمیایی خطرناک و حتی حوادث جدی جلوگیری کنند.

نظارت بر تجهیزات حفاظت فردی (PPE) با هوش مصنوعی:

در سال‌های اخیر، استفاده از فناوری‌های نوین به ویژه هوش مصنوعی، به عنوان یکی از ابزارهای کلیدی برای ارتقای ایمنی در محیط‌های صنعتی و پرخطر، مورد توجه قرار گرفته است. در این میان، یکی از مهم‌ترین حوزه‌های کاربرد فناوری‌های نوین مانند هوش مصنوعی، نظارت دقیق بر استفاده صحیح و مستمر از این تجهیزات است. این فناوری امکان ارزیابی دقیق و لحظه‌ای وضعیت انطباق کارکنان با استانداردهای ایمنی را فراهم می‌کند.

پالایشگاه اورلن:
پالایشگاه اورلن (Orlen) در هلند یکی از نمونه‌های موفق استفاده از هوش مصنوعی در نظارت بر تجهیزات حفاظت فردی است. این مجموعه با پیاده‌سازی فناوری تجزیه و تحلیل ویدیویی مبتنی بر هوش مصنوعی، توانسته است نظارت دقیق بر استفاده از تجهیزات حفاظتی نظیر محافظ صورت، کلاه ایمنی و جلیقه را به عمل آورد. نتایج این سیستم نشان‌دهنده دستیابی به ۹۵% انطباق کارکنان با PPE و کاهش چشمگیر ۷۵% در حوادث محل کار است. این موفقیت نه تنها ایمنی کارکنان را تضمین کرده، بلکه هزینه‌های ناشی از حوادث و آسیب‌ها را نیز به طور قابل توجهی کاهش داده است.

پرتامینا (Pertamina):
شرکت پرتامینا، شرکت دولتی نفت و گاز اندونزی است، که بزرگترین تولیدکننده و صادر کننده گاز مایع (ال‌ان‌جی) در جهان می‌باشد. یکی دیگر از پیشگامان استفاده از هوش مصنوعی، با بهره‌گیری از فناوری تجزیه و تحلیل تصاویر پهپادها، گام‌های بزرگی در نظارت بر انطباق با PPE برداشته است. این فناوری امکان تشخیص سریع ناهنجاری‌ها و نظارت بر وضعیت تجهیزات حفاظتی در سایت‌های حفاری را فراهم کرده است. تصاویر پهپادها به صورت لحظه‌ای توسط الگوریتم‌های هوش مصنوعی تحلیل می‌شوند و هرگونه تخلف یا ناهنجاری در استفاده از تجهیزات حفاظتی شناسایی می‌شود. این سیستم به شرکت کمک کرده تا ایمنی کارکنان را ارتقا داده و از بروز حوادث پیشگیری کند.

کاربردهای گسترده‌تر:

استفاده از هوش مصنوعی در نظارت بر تجهیزات حفاظت فردی تنها محدود به پالایشگاه‌ها و سایت‌های حفاری نیست؛ بلکه این فناوری در صنایع مختلف نظیر ساخت‌وساز، معدن، حمل‌ونقل و حتی بیمارستان‌ها نیز قابل استفاده است. با ترکیب هوش مصنوعی با فناوری‌های دیگر نظیر اینترنت اشیا (IoT)، امکان مانیتورینگ لحظه‌ای تجهیزات و وضعیت ایمنی کارکنان فراهم شده است. سنسورهای هوشمند، دوربین‌های پیشرفته و الگوریتم‌های یادگیری عمیق، به عنوان اجزای کلیدی این سیستم‌ها، می‌توانند داده‌های ارزشمندی را جمع‌آوری و تحلیل کنند تا نه تنها ایمنی را بهبود بخشند، بلکه به کاهش هزینه‌ها و افزایش بهره‌وری نیز کمک کنند.

چالش‌ها و چشم‌انداز آینده:
با وجود پیشرفت‌های چشمگیر، چالش‌هایی همچنان در مسیر استفاده از این فناوری‌ها وجود دارد. از جمله این چالش‌ها می‌توان به هزینه بالای پیاده‌سازی، نیاز به آموزش کارکنان و مسائل مربوط به حریم خصوصی اشاره کرد. با این حال، رشد سریع فناوری هوش مصنوعی و توسعه الگوریتم‌های کارآمدتر، نویدبخش آینده‌ای است که در آن ایمنی محیط کار به استانداردهای بالاتری دست یابد.

همانطور که در این نمودار مشاهده می‌شود شرکت surveily که مجری پروژه افزایش ایمنی در پالایشگاه اورلن بوده، با اجرای چنین سیستمی ابتدا حوادث و اشتباهات افزایش داشته که حاصل افزایش توجه و ثبت همه وقایع بوده، اما با اجرای جدی تر اصول ایمینی شاهد کاهش حوادث هستیم.

به طور کلی، استفاده از هوش مصنوعی برای نظارت بر تجهیزات حفاظت فردی، نه تنها به کاهش خطرات و حوادث کمک می‌کند، بلکه باعث ایجاد تحول در فرهنگ ایمنی و ارتقای کیفیت زندگی کاری کارکنان می‌شود. این فناوری نشان‌دهنده توان بالقوه تکنولوژی در افزایش ایمنی و پایداری در محیط‌های صنعتی و پرخطر است.

کلاه‌های هوشمند برای ایمنی و ارتباطات پیشرفته:

در سال‌های اخیر، فناوری‌های پوشیدنی به عنوان یکی از نوآوری‌های تحول‌آفرین در ارتقای ایمنی و بهره‌وری در محیط‌های صنعتی مطرح شده‌اند. کلاه‌های هوشمند، که ترکیبی از تجهیزات حفاظتی سنتی و فناوری‌های پیشرفته هستند، نقش مهمی در بهبود ارتباطات، کاهش خطرات و افزایش کارایی کارکنان دارند. این ابزارهای هوشمند، مجهز به دوربین‌ها، حسگرها، و قابلیت‌های ارتباطی پیشرفته، امکان نظارت و همکاری از راه دور را فراهم کرده و به عنوان یک راهکار نوین در مدیریت عملیات صنعتی و ایمنی مورد توجه قرار گرفته‌اند.

توتال انرژی و میتسوبیشی کمیکالز (RealWear):
شرکت‌های توتال انرژی و میتسوبیشی کمیکالز (Mitsubishi Chemical) با بهره‌گیری از هدست‌های هوشمند ساخت شرکتRealWear، توانسته‌اند بهبود قابل توجهی در عملیات نگهداری و تعمیرات صنعتی ایجاد کنند. این هدست‌ها به کارکنان اجازه می‌دهند در حین انجام وظایف عملیاتی، به اطلاعات فنی دسترسی داشته و از راه دور با متخصصان خارج از سایت همکاری کنند. قابلیت‌های ارتباطی و نمایشگرهای تعبیه‌شده در این هدست‌ها، امکان انتقال داده‌های ویدیویی و تصویری را فراهم کرده و به حل سریع‌تر مشکلات و کاهش زمان توقف عملیات منجر شده است. این فناوری نه تنها ایمنی کارکنان را افزایش داده، بلکه بهره‌وری و کیفیت کار را نیز بهبود بخشیده است.

 

ماراتن پترولیوم:
شرکت ماراتن پترولیوم (Marathon Petroleum) یکی دیگر از پیشگامان استفاده از کلاه‌های هوشمند است. این شرکت از کلاه‌های مجهز به دوربین برای ارتباطات ویدیویی در زمان واقعی در حین عیب‌یابی، آموزش کارکنان و انجام تورهای مجازی از تأسیسات صنعتی استفاده کرده است. این کلاه‌های هوشمند به کارکنان اجازه می‌دهند تا در شرایط پرخطر، بدون نیاز به حضور فیزیکی متخصصان در محل، به راهنمایی و پشتیبانی فنی دسترسی داشته باشند. همچنین، این فناوری امکان ارائه آموزش‌های عملی و تورهای مجازی از تأسیسات صنعتی را فراهم کرده که منجر به کاهش نیاز به سفرهای حضوری و افزایش ایمنی کارکنان شده است.

کاربردهای گسترده‌تر:
کلاه‌های هوشمند نه تنها در صنایع نفت و گاز، بلکه در حوزه‌های دیگری نظیر معدن، ساخت‌وساز، انرژی، و حتی مدیریت بحران نیز کاربرد دارند. قابلیت‌هایی نظیر نظارت بر محیط کار، انتقال داده‌های لحظه‌ای، و ارائه راهنمایی از راه دور، این ابزارها را به یک راهکار جامع برای بهبود ایمنی و کارایی تبدیل کرده است. به عنوان مثال، در عملیات امداد و نجات، کلاه‌های هوشمند می‌توانند اطلاعات حیاتی را به تیم‌های نجات منتقل کرده و تصمیم‌گیری سریع‌تر و دقیق‌تر را ممکن سازند.

مزایا و چالش‌ها:
استفاده از کلاه‌های هوشمند مزایای بی‌شماری نظیر بهبود ایمنی، افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه‌ها و ارتقای کیفیت آموزش را به همراه دارد. با این حال، چالش‌هایی نظیر هزینه‌های بالای اولیه، محدودیت‌های مربوط به عمر باتری، و نیاز به آموزش کارکنان برای استفاده از این فناوری وجود دارد. همچنین، مسائل مربوط به حریم خصوصی و امنیت داده‌ها نیز از جمله موضوعاتی هستند که باید مورد توجه قرار گیرند.

چشم‌انداز آینده:
با ادامه پیشرفت فناوری‌های پوشیدنی و توسعه قابلیت‌های ارتباطی و هوش مصنوعی، کلاه‌های هوشمند می‌توانند به یکی از ابزارهای استاندارد در محیط‌های صنعتی تبدیل شوند. این فناوری نویدبخش آینده‌ای است که در آن ایمنی کارکنان به سطوح بالاتری ارتقا یافته و همکاری بین تیم‌ها، فارغ از موقعیت جغرافیایی، بهبود یابد. کلاه‌های هوشمند به عنوان یک ابزار چندمنظوره، نشان‌دهنده توان بالقوه فناوری در ایجاد محیط‌های کاری ایمن‌تر، کارآمدتر و هوشمندتر هستند.

جلیقه‌های ایمنی و گجت‌های پوشیدنی:

جلیقه‌های هوش‌مند:

این جلیقه‌ها مجهز به حسگرهایی هستند که شرایط محیطی (مانند نشت گاز، تغییرات دما و نزدیکی به مناطق خطرناک) را نظارت می‌کنند. آن‌ها می‌توانند به کارگر و پرسنل نزدیک هشدار دهند اگر شرایط خطرناک شناسایی شود، که این امر پاسخ سریع به تهدیدات بالقوه را تضمین می‌کند. بسیاری از حوادث منجر به مرگ در کارخانه‌های شیمیایی و صنایع نفت و گاز مربوط به استنشاق گاز‌های سمی است. گاز‌هایی که ممکن از بدون بو باشند و کارکنان متوجه نشت آن نشوند.

دست‌بند‌های هوش‌مند:

 ساعت‌های هوشمند یا  نمونه‌های مشابه دیگر مثل دست‌بند‌های هوش‌مند یا انگشتر‌های هوشمند می‌توانند برای نظارت بر علائم حیاتی مانند ضربان قلب، سطح اکسیژن و نشانه‌های خستگی تنظیم شوند. اپلیکیشن‌های سفارشی شده این ابزار‌ها می‌توانند در صورت نشان دادن مقادیر سلامتی نگران‌کننده، به سرپرستان هشدار دهند و به جلوگیری از استرس گرما یا سایر مشکلات سلامتی کمک کنند.

دستگاه‌های قابل حمل تشخیص گاز:

Blackline Safety G7  این دستگاه‌های قابل حمل توسط کارکنان پوشیده می‌شوند و به طور مداوم گازهای خطرناک مانند سولفید هیدروژن (H2S)، متان و ترکیبات آلی فرار را نظارت می‌کنند. هشدارهای لحظه‌ای به کارکنان و سرپرستان ارسال می‌شود تا در صورت نشت گاز یا تماس با مواد خطرناک به سرعت اقدام کنند.

 

حسگرهای پوشیدنی برای تشخیص سقوط

کار در ارتفاع یا در زمین‌های ناهموار در صنعت نفت و گاز رایج است و حسگرهای تشخیص سقوط را به یک اقدام ایمنی مهم، به ویژه برای کارگران تنها در مکان‌های دورافتاده، تبدیل می‌کند. این دستگاه‌های پوشیدنی می‌توانند به طور خودکار سقوط را تشخیص داده و به امدادگران اضطراری هشدار دهند.

Blackline Safety:

طیف وسیعی از دستگاه‌های ایمنی پوشیدنی، از جمله آشکارسازهای گاز شخصی، با حسگرهای داخلی برای تشخیص عدم حرکت و سقوط ارائه می‌دهد. این دستگاه‌ها داده‌های مکان در زمان واقعی را ارائه می‌دهند و در صورت تشخیص سقوط، می‌توانند به طور خودکار هشدارها را فعال کنند و اطمینان حاصل کنند که کمک به سرعت به محل دقیق کارگر اعزام می‌شود.

ادغام تشخیص سقوط توسط Blackline Safety در دستگاه‌های پوشیدنی چندمنظوره، که اغلب با تشخیص گاز ترکیب می‌شود، روند رو به رشدی را در جهت ارائه راهکارهای ایمنی شخصی جامع برای کارگران در صنعت نفت و گاز نشان می‌دهد که به طور همزمان به خطرات بالقوه متعدد می‌پردازد.

Getgeo:

یک سیستم تشخیص سقوط ارائه می‌دهد که از تگ‌های BLE (بلوتوث کم مصرف) پوشیدنی برای نظارت مداوم بر حرکات کارگران استفاده می‌کند. در صورت وقوع سقوط، سیستم فوراً یک هشدار SOS با مکان دقیق کارگر به یک تیم نجات تعیین شده ارسال می‌کند و از این طریق پاسخ اضطراری سریع‌تری را تضمین می‌کند و شدت آسیب‌های احتمالی را کاهش می‌دهد.

 iSmarch

ساعت هوشمند و کلاه ایمنی LoRaWAN را با قابلیت‌های تشخیص سقوط ارائه می‌دهد که می‌تواند با حسگرهای ارتعاش و فشار برای افزایش ایمنی و نگهداری پیش‌بینی‌کننده ادغام شود.

سیستم‌های حسگر مبتنی بر اینرسی با استفاده از شتاب‌سنج‌ها و ژیروسکوپ‌ها به دلیل هزینه کم، اندازه کوچک و دقت بالا به طور گسترده در دستگاه‌های پوشیدنی برای ارزیابی خطر سقوط و تشخیص سقوط استفاده می‌شوند. آشکارسازهای گاز پوشیدنی از تولیدکنندگان مختلف اغلب شامل ویژگی‌های تشخیص سقوط هستند و یک لایه ایمنی اضافی برای کارگران در محیط‌های بالقوه سمی فراهم می‌کنند.

اسکلت‌های بیرونی برای حمایت فیزیکی

شرکت‌های مانند  Ekso Bionics یا Sarcos Guardian XO محصول اسکلت بیرونی را ارائه کردند که می‌تواند در بخش‌های گسترده‌ای از صنعت مورد استفاده قرار بگیرد. این اسکلت‌های رباتیک پوشیدنی فشار فیزیکی روی کارکنان را کاهش می‌دهند و کمک مکانیکی برای بلند کردن اجسام سنگین یا انجام وظایف تکراری فراهم می‌کنند. این فناوری خطر آسیب‌های عضلانی-اسکلتی را کاهش داده و کارایی کارکنان را افزایش می‌دهد.

دستکش‌های هوشمند

ProGlove MARK Display این دستکش‌ها مجهز به حسگرهایی هستند که می‌توانند بارکدها را اسکن کنند، حرکات دست را تشخیص دهند و بازخورد لمسی ارائه دهند. این دستکش‌ها به کارکنان کمک می‌کنند تا با تجهیزات یا ابزارها به صورت ایمن و کارآمد تعامل کنند و خطای انسانی را کاهش دهند.

تشخیص خستگی با هوش مصنوعی

SmartCap Technology دستگاه‌های پوشیدنی از حسگرهای EEG برای نظارت بر فعالیت مغز و تشخیص علائم خستگی یا خواب‌آلودگی استفاده می‌کنند. هشدارهای لحظه‌ای به جلوگیری از حوادث ناشی از خستگی کارکنان که ماشین‌آلات سنگین را کنترل می‌کنند کمک می‌کند.

واقعیت افزوده (AR) برای آگاهی از خطرات

Microsoft HoloLens 2 هدست‌های مجهز به واقعیت افزوده اطلاعات حیاتی درباره محیط اطراف کارکنان، مانند مناطق خطرناک یا وضعیت تجهیزات، را در میدان دید آن‌ها نمایش می‌دهند. این فناوری آگاهی از موقعیت را بهبود بخشیده و خطرات را به حداقل می‌رساند.

سیستم‌های پاسخ اضطراری مبتنی بر هوش مصنوعی

پلتفرم‌های پیش‌بینی اضطراری (مانند Cortexica AI) سیستم‌های هوش مصنوعی داده‌های حسگرها و گجت‌های پوشیدنی را تجزیه و تحلیل می‌کنند تا وضعیت‌های اضطراری مانند انفجار یا خرابی تجهیزات را پیش‌بینی کنند. این سیستم‌ها به طور خودکار آلارم‌ها را فعال کرده و کارکنان را به سمت مناطق امن راهنمایی می‌کنند.