جنگ جهانی اول

جنگ جهانی اول
جواد لگزیان

در قرن نوزدهم قدرت‌های مهم اروپا در دورهای بسر می‌بردند که به دورۀ «صلح مسلح» معروف است. در این دوره کشورهای آلمان، فرانسه، بریتانیا، روسیه، ایتالیا، اتریش – مجارستان و عثمانی نسبت به تجدید تسلیحات مدرن به شکلی روزافزون اقدام کردند. این مسئله توازن قوای ناپایدار را در اروپا ایجاد نموده بود. از سوی دیگر کشورها برای ایجاد امنیت بیشتر و افزایش ضریب امنیت خود در مقابل حملات دیگر کشورها اقدام به رایزنی‌های گسترده جهت ایجاد بلوک‌های متحد کردند. در این میان خصومت تاریخی فرانسه – آلمان که سابقۀ آن به دورۀ بیسمارک میرسید و ترس فزاینده از حملۀ مجدد آلمان، فرانسه را بر آن داشت تا با بریتانیا پیمان اتحاد ببندد و روسیه نیز که خود را حامی ملل اسلاو شرق اروپا می‌دانست برای جلوگیری از پیشروی ملل ژرمن تبار اروپای مرکزی، به این اتحادیه پیوست.
ایتالیا از سال ۱۸۸۲ به عنوان یکی از اجزای اتحادیۀ سه‌گانه با کشورهای آلمان و اتریش متحد شده بود؛ اما در سال ۱۹۰۲ با تلاش‌های دلسکه وزیر امور خارجه فرانسه، یک توافقنامۀ سری را با ایتالیا امضا نمود که به موجب آن در صورت بروز بحران بین فرانسه و آلمان، ایتالیا بی‌طرف باقی می‌ماند. همچنین آلمان و اتریش که هر دو از ملل ژرمن اروپای مرکزی بودند با یکدیگر عقد اتحاد بستند و عثمانی نیز که از چند سال قبل با آلمان روابط حسنه‌ای داشت به این اتحادیه ملحق شد. اگرچه ظاهرا بازهم اتحاد سه کشور فرانسه، بریتانیا، روسیه در مقابل اتحاد کشورهای آلمان، اتریش مجارستان و عثمانی به شکلی یک توازن قوا ایجاد نموده بود؛ اما درمجموع باید گفت همه‌چیز برای یک جنگ تمام‌عیار آماده بود.
در چنین اوضاعی در ۲۸ ژوئن ۱۹۱۴ دانشجویی صرب، اهل بوسنی و عضو محفل بوسنی جوان، به نام گاوریلو پرینسیپ، آرشیدوک فرانز فردیناند، ولیعهد اتریش را در شهر سارایوو ترور کرد. او در دومین تلاش خود در همان روز موفق شد ولیعهد و همسرش را ترور کند. گروه بوسنی جوان تحت کنترل گروه سری «پنجۀ سیاه» قرار داشت که مرکز اصلی آن در سازمان اطلاعات نظامی صربستان بود.
اتریش که در اندیشه جنگ با صربستان بود یک التیماتوم ده بندی به صربستان اعلام کرد که شرایط آن ازنظر صربستان غیرقابل‌پذیرش بود و صربستان آن را به دلیل نقض حاکمیت ملی رد کرد. در ۲۸جولای، اتریش به صربستان اعلان جنگ داد و روسیه که خود را حامی ملل اسلاو مستقر در شرق می‌دانست به اتریش اعلان جنگ داد. آلمان به حمایت از اتریش که هم‌پیمانش بود به روسیه اعلان جنگ داد و به فرانسه که متفق روسیه بود پیامی تهدیدآمیز فرستاد و خواستار روشن شدن موضع فرانسه در برابر اعلان جنگ آلمان به روسیه شد. فرانسه نیز متقابلا به حمایت از روسیه به آلمان اعلان جنگ داد. هم‌چنین حمله آلمان به بلژیک باعث اعلان جنگ بریتانیا به آلمان شد. و اینگونه یکی از بزرگترین و پر کشتارترین جنگ‌های تاریخ شروع شد: جنگ جهانی اول
کتاب جنگ جهانی اول نوشته حمید عشقی را انتشارات آرمان رشد در ۲۶۱ صفحه رهسپار بازار کتاب کرده است.
ارتباط با انتشارات آرمان رشد واحد فروش: 09214381773 واحد نشر: 09214381774 پاسخ‌گویی سریع از طریق تمام پیام‌رسان‌های ایرانی.